zondag 3 november 2013

Chers Parents

Mijn huisgenoten weten het ondertussen (en mijn bankrekening ook): ik heb een zwak voor oude postkaarten. Voor handgeschreven postkaarten. Of postkaarten met veel tekst op. Of postkaarten van Herentals. Of postkaarten van of over de Milisstraat.

Toen ik dit kaartje vond op een veilingsite, kwam alles samen. Een postkaart van rond de vorige eeuwwisseling, over het klooster van de Franciscanessen in Herentals. Volgeschreven (in niet helemaal vlekkeloos Frans) door een leerlinge van het pensionaat en op 25 april 1902 verstuurd aan haar ouders, in de Milisstraat op nr. 10, monsieur et madame Raeymaekers.

Zoals u begrijpt, ik moest en zou. Maar een oude bekende van mij uit Herentals moest en zou ook. Het zou mijn bankrekening uiteindelijk meer pijn doen dan ik wilde, voor een oude kaart die in oorsprong toch maar 2 euro was ingezet.


[Antwerpen, 25 april 1902]



Chers parents,

Comme on a fait une collection de cartes de notre pensionat je ne puis laisser de vous en envoyer un souvenir. Je puis vous assurer que je le suis déjà bien habituée et faites beaucoup de compliments aux frères, à toute la famille et nous attendons une grande récompense pour celles qui sont venues à tant au pensionat.
J'espère chers Parents que vous êtes encore en bonne santé comme moi. Un gros baiser de
Votre fille

Marguerite

Waarom in godsnaam stuurt een Antwerpse familie de dochter naar een Kempens pensionaat? Blijkbaar was de school van Herentals erg geliefd bij de Franssprekende burgerij van Antwerpen; rond 1890 was meer dan 60 % van de leerlingen afkomstig uit groot-Antwerpen. Een strenge religieuze omgeving, met het Frans als voertaal, in de onbedorven natuur van de Kempen moeten blijkbaar de troeven geweest zijn van de zusters Franciscanessen in Herentals.

Marguerite was 12 jaar toen ze het kaartje stuurde; ze zal waarschijnlijk nog niet zo lang in het pensionaat hebben verbleven. Marguerite werd geboren als Margaretha Virginie Anastasie Raeymaekers op 24 mei 1890 in Antwerpen. Haar ouders, Frans Raeymaekers en Joanna Coignon, waren afkomstig van Lier; ze moeten tussen 1890 en 1900 in de Milisstraat zijn komen wonen. Het bevolkingsregister van 1890-1900 vermeldt ze niet als oorspronkelijke bewoners; in dat van 1900-1910 komen ze wel voor. Het adresboek van Ratinckx van 1900 geeft op als bewoner “Fr. Raeymaekers, princ. clerc de notaire”.
Zes kinderen kregen ze uiteindelijk, Marguerite is de oudste, en dan volgen Georges (1891), Bernard (1893), Leo (1897), Lydia (1905) en Paul (1908).

Eind april 1912 verhuist het gezin; het huis zal waarschijnlijk te klein zijn geweest, en blijkbaar woonden er nog andere mensen, een familie Pelemans; maar Raeymaekers was wel eigenaar. Ze trekken niet ver weg, naar de Milisstraat op nr. 15. Er is een verbouwdossier voor dat huis in 1912, met Raeymaekers als bouwheer. In mei 1912 wordt nr. 10 verkocht, aan Ern. Rosseeuw-Peeters vermoed ik, die vanaf dan als bewoner wordt vermeld. Die kwam ook van niet ver: uit de Ketsstraat.

Dat heeft Marguerite allemaal niet meer geweten. Ook niet dat haar beide broers, Georges en Bernard, als soldaat sneuvelden in de eerste Wereldoorlog, Georges in 1914 in de gevechten bij Luik, en Bernard in 1915 aan de IJzer.

GvA, 25 maart 1915

Marguerite zelf stierf al op 28 september 1908, een half jaar nadat haar jongste broertje geboren werd.

GvA, 30 september 1908

Vader en moeder Raeymaekers lagen begraven op het kerkhof van Berchem, maar dat graf werd in 2006 geruimd wegens verwaarlozing. De zonen liggen begraven op de oorlogskerkhoven van Ramskapelle en van Boncelles bij Luik.
Of er van Marguerite nog een graf te vinden is, betwijfel ik ten zeerste.

Maar ik heb nog altijd haar kaartje.